سینی سلف سرویس به ما چه می گوید

صابر بخشی

تا به امروز به سینی های سلف سرویس دقت کرده اید؟ فلسفه ی این ظروف را در این مطلب بررسی می کنیم.

تصویر مطلب

زندگی؛ خمیر بازی تصمیم هاست.

درکتابی خواندم: «زندگی محصول انتخاب‌های لحظه به لحظه‌ی شماست.» اما یک جای کار می ­لنگید. آن نویسنده محترم، به مهارت تصمیم‌گیری و ملزومات و نکاتش نپرداخته بود. از این مهم غفلت کرده بود که انتخاب، فرزند تصمیم‌های ماست. انتخاب همسر، انتخاب رشته تحصیلی، انتخاب شغل، انتخاب مهارت‌های آموختنی، انتخاب دوست، انتخاب تفریح و سرگرمی، انتخاب اخراج کارکنان شرکت، انتخاب استعفا، انتخاب تغییر مکان زندگی و … همه و همه محصول مزرعه تصمیم هستند.

در یک نگاه جامع و سیستمی، «تصمیم» یک «انتخاب» را برایمان ارمغان می­آورد و بر اساس همین انتخاب معلوم می‌شود که ما «فرصتی» مناسب خلق کرده‌ایم یا نه؟. فرصتی که زندگی‌مان را «تغییر» می‌دهد. وگرنه خبری از برنامه ریزی وگام‌های بعدی یعنی تحول و رشد نخواهد بود و ما فقط زمان و انرژی را از دست داده‌ایم. نهایتا پیامدهای هر تصمیم نیز همانند بومرنگ به خود ما بازخواهد گشت. دست‌های تصمیم توست که خمیر سرنوشت و زندگی‌ات را ورز می‌دهد، شکل می‌بخشد و می‌سازد.

سینی‌های استیل سلف سرویس

به دلیل تشریف فرمایی (جناب عظیم السلطنه، فخرالفیروسات، کرونا خان نحس الدوله نوزدهم) مراکز دانشگاهی و آموزشی و مهدکودک‌ها حتی، از رونق و تب‌و‌تاب افتاده‌اند. کلاس‌های حضوری درس، تغییر ماهیت داده و به شکل مجازی برگزار می‌شوند، خوابگاه‌ها به خانه‌ها انتقال یافته است. سلف‌های غذاخوری تعطیل شده و قابلمه و دیگ و ملاقه از بیکاری مگس می‌پرانند.

اما با این حال، همه ما تصویر یا خاطره‌ای از سینی سلف سرویس غذاخوری‌ها را در فضاهایی این چنین داریم. ظرف‌های استیل چند خانه­ای که رنگ و زنگ آنها آدم را به یاد معماری‌های سرد و مکانیکی فیلم‌های منتقدانه‌ی جوامع مدرن و صنعتی می‌اندازد.

مدل این سینی­ها برگرفته از ظرف غذایی ژاپنی یعنی بنتو ( Bento ) است. اما بنتو صرفا یک باکس پارتیشنی مربعی نیست. بلکه الهام بخش مدلی از تصمیم‌گیری شده است که در علوم انسانی، بویژه شاخه­های متعدد مدیریت، کوچینگ و نیز مهارت‌های توسعه فردی کاربرد فراوانی دارد.

تصویری از بنتو؛ ظرف غذای ژاپنی

بنتو به ما چه می ­گوید؟

یکی از دلایل عمده‌ای که سبب می‌شود بارها و بارها قربانی تصمیمات خود شویم، این است که معمولا تمامی جوانب و گزینه‌های یک تصمیم را  محاسبه و ارزیابی نمی‌کنیم. نوعا اسیر پیش فرض ها و برداشت‌های یک جانبه و هیجانات خودمان هستیم و تصمیمات ما عمدتاً تحت تأثیر « اکنون من » است که توسط علایق خودخواهانه هدایت می شود.

به زبان دیگر، در تلقی خودمحورانه و شتابزده، گویی زندگی در محوری یک بعدی روی خط x جریان دارد و چیز دیگری وجود ندارد تا ملاحظه‌اش را بکنیم. ولی واقعیت چیز دیگری است. محور تعیین کننده‌‍ی زمان متصل بر تصمیمات و عملکرد ما است و سخت گیرانه نتایج هر تصمیم را به تدریج آشکار می­سازد.

« پیامدهای یک تصمیم به مرور زمان آشکار می شود. »

ما دچار تصمیم‌هایی مبتنی بر خودمحوری افراطی هستیم؛ که با نگرش کوتاه مدت گرفته می شوند و افق های پایدار و مطمئنی را ترسیم نمی­کنند. هیجانات خام و تصورات شبه آگاهی و سطحی مانع اتخاذ تصمیم‌هایی با نتایج پایدار و مطابق با نیاز، شخصیت و آینده می‌شود.

به عنوان مثال؛ موج سرمایه ­گذاری فله­ای و بی محابا در بازار بورس، که تعداد زیادی را متضرر کرد، صرف‌نظر از نحوه عملکرد مسئولان و حواشی آن، پرده از این واقعیت برداشت که ما در تصمیم‌گیری به بلوغ نرسیده‌ایم و ضعف داریم حتی نسبت به انتخاب‌های مرتبط با پول و دارایی خودمان. یا چه بسیار طلاق‌های ویرانگر که با هیجان خشمی متکبرانه بنیان خانواده‌ای را، که چه بسا در آینده می‌توانست وضعیتی به مراتب بهتر و همدل­تر داشته باشد، ویران می­کند.

«بنتوئیسم» به ما می­آموزد تصمیم‌ها چند بعدی هستند و برای داشتن یک تصمیم خوب، نیازمندیم حداقل چهار مولفه را به طور همزمان در نظر بگیریم و لنز چند بعدی. در حالیکه معمولا مزیت و تصمیم را در قالب فردگرایی کوتاه مدت می‌بینیم: «چیزی که من به عنوان یک فرد در حال حاضر می‌خواهم.» در حالی که این دیدگاه نمی‌تواند کل تصویر را به تصویر بکشد. در طول فرآیند تصمیم‌گیری، اگر همه تصمیم‌ها توسط « منفعت و لذت اکنون من» گرفته شود، تصویر بزرگ‌تر را از دست می‌دهیم.

« بنتوی زندگی برای تصمیم گیری »

با توجه به شکل بالا، این عدسی وسیع­تر شامل چهار بخش خواهد بود:

–         منفعت اکنون من

–         منفعت آینده من

–         منفعت اکنون ما

–         منفعت آینده ما

رفتار و انتخاب ما، طرح‌ها و برنامه‌های ما، هم در حال و آینده خود ما را متاثر می‌سازد و هم تاثیری مستقیم بر هویت جمعی ما و خانواده و اطرافیان خواهد داشت. پس کافیست برای هر تصمیمی این 4 موقعیت را بسنجیم.

روش بنتو باکس می ­تواند دقیقا همان چیزی باشد که کمک می­کند تا با «خودِ خردمندِ آینده» مشورت کنیم. در مواجهه با موقعیت‌ها و انتخاب‌ها، عاقلانه و مدبرانه تصمیم بگیریم و مطمئناً مسیر زندگی را به سمت بهتر شدن تغییر خواهد داد.

با به کارگیری این چارت ساده و در عین حال خردمندانه، اجازه ندهیم که رویه‌های اشتباه قبلی، مبنای تصمیم‌های نادرست ما در ادامه زندگی‌مان بشود. همه ما به این تغییر افق نیاز داریم.

دیدگاهتان را بنویسید